جنجال در شورای شهر ارومیه هنوز ادامه دارد | اختلافات زبانی می‌تواند به بحران اجتماعی بدل شود

تنش میان اعضای شورای شهر ارومیه بر سر زبان رسمی، از مراسم تودیع و معارفه شهردار ارومیه آغاز شد. «محمد خلیل‌پور»، رئیس آذری‌زبان شورای شهر ارومیه، در این جلسه در برابر درخواست‌ها برای سخنرانی به زبان فارسی مقاومت کرد. در پی این اقدام، «حاکم ممکان»، نماینده ارومیه در مجلس، و «صادق توکلی‌مهر» و «ساسان ابراهیم‌زاده»، دو عضو کردزبان شورای شهر، به نشانه اعتراض جلسه را ترک کردند.

 به گزارش رسانه‌های محلی، پافشاری اعضای آذری‌زبان شورای شهر ارومیه برای سخن گفتن به زبان مادری‌ در جلسات رسمی شورا ادامه می‌یابد و صدای اعتراض عضو کرد شورای شهر بار دیگر بلند می‌شود. «صادق توکلی‌مهر»، عضو کُرد شورای شهر ارومیه، در جلسه روز یکشنبه ۳۱ فروردین شورا گفته بود: «می‌خواستم جلسه را ترک کنم ولی به دلیل اینکه بعدا نامه‌ای از سوی رئیس شورا به شورای حل اختلاف جهت تذکر و عزل بنده ارسال نشود و منجر به مشکلی نشود، مجبور به ماندن شدم.»

توکلی‌مهر هشدار داده بود در صورت بی‌توجهی به این درخواست، او هم به ناچار از این پس تنها به زبان مادری خود سخن می‌گوید. «از جلسات بعدی اگر فارسی و به زبان ملی صحبت نکنید، درخواست مترجم خواهم کرد و من هم به زبان خودم صحبت خواهم کرد. امروز در این جلسه به علت عدم فهم مباحث مطرح شده، نتوانستم به موضوعات ورود کنم.» به گزارش رسانه‌های محلی، توکلی‌مهر سرانجام در جلسه روز شنبه به وعده خود عمل کرد و بخش دوم سخنان خود را به زبان کردی بیان کرد؛ اقدامی که با واکنش تند اعضای آذری‌زبان شورا روبه‌رو شد و آن‌ها جلسه را ترک کردند. 

بی‌توجهی به زبان ملی، انسجام ملی را بر هم می‌زند 

تداوم این تنش‌ها در شورای شهر ارومیه نقض آشکار اصل ۱۵ قانون اساسی است که بر اساس آن، فارسی زبان رسمی جلسات و اسناد دولتی است. فارغ از این، جدال بر سر زبان مشترک می‌تواند آتش جدال‌های قومیتی را در این منطقه حساس شعله‌ور کند. ارومیه محل زندگی گروه‌های مختلفی از مردم است که از نظر زبان و قومیت با هم متفاوت اند؛ زبان فارسی در واقع حلقه مشترک ارتباط میان آذری‌ها، کرد‌ها، آشوری‌ها و ارمنی‌هاست. اولویت دادن به تنها یک زبان محلی در ارومیه، امکان مشارکت اقلیت‌ها در فضای سیاسی و اجتماعی شهر را محدود می‌کند. توکلی‌مهر در صحن علنی شورا اعلام کرد استفاده از ترکی، مانع مشارکت مؤثر او و دیگر اعضای غیرترک زبان در گذشته و حال شده و ادامه داد: «سال‌ها راهکار دادم، اما زبان جلسات، عملا استفاده از ظرفیت همه اعضا را منتفی کرده است.»

در شرایطی که زمزمه‌هایی از قوم‌گرایی و تجزیه‌طلبی در سال‌های اخیر به گوش می‌رسد، دامن زدن به اختلافات زبانی آن هم در صحن علنی شورای شهر می‌تواند به معضلی بزرگ بدل شود. یکی از مسئولان استان ارومیه در گفتگو با فراز می‌گوید: «در دورانی هستیم که انسجام ملی مهم‌ترین نیاز کشور است. ما در تلاش ایم با تاکید بر این منفعت جمعی، از رویه‌هایی که می‌تواند حاشیه‌ساز شود جلوگیری کنیم. همان طور که امام‌ جمعه ارومیه گفته بودند ما باید زبان محلی را حفظ کنیم ولی متأسفانه گاهی برجسته کردن این امر، باعث می‌شود زبان ملی را خدشه‌دار بکنیم و بر وحدت و انسجام ملی خدشه وارد کنیم.»

در شرایطی که شورای شهر ارومیه به صحنه اختلافات زبانی بدل شده، نمایندگان این شهر در مجلس شورای اسلامی تاکنون موضع‌گیری صریح و قاطعی نداشته‌اند.